TÜRÇEV’in Sürdürülebilirlik Çalışmaları UNECE’nin “ESD Stories” Kitapçığında Yayımlandı

Türkiye Çevre Eğitim Vakfı (TÜRÇEV) tarafından yürütülen Mavi Bayrak, Eko-Okullar, Okullarda Orman ve Çevrenin Genç Sözcüleri programları kapsamında gerçekleştirilen 8 örnek çalışma, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) tarafından yayımlanan “Compendium of ESD Stories” dokümanında yer aldı.

UNECE tarafından iletilen çağrı kapsamında, 21–22 Nisan 2026 tarihlerinde Cenevre’de düzenlenen 2026 Sürdürülebilir Kalkınma için Bölgesel Forum için “Sürdürülebilir Kalkınma için Eğitim / Education for Sustainable Development (ESD)” alanında örnek hikâyeler talep edildi.

Çağrı; Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları arasında yer alan SKA 6: Temiz Su ve Sanitasyon, SKA 7: Erişilebilir ve Temiz Enerji, SKA 9: Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı, SKA 11: Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar ve SKA 17: Amaçlar için Ortaklıklar başlıklarıyla bağlantılı olarak, eğitim yoluyla sürdürülebilir kalkınmaya katkı sunan iyi uygulama örneklerinin UNECE bölgesinde derlenmesine yönelik olarak hazırlandı.

Bu doğrultuda TÜRÇEV, Mavi Bayrak, Eko-Okullar, Okullarda Orman ve Çevrenin Genç Sözcüleri Programları kapsamında Türkiye’de gerçekleştirilmiş 8 çalışmayı derleyerek UNECE’ye iletti. Türkiye’den sunulan bu örnek çalışmalar, UNECE tarafından kabul edilerek “Compendium of ESD Stories – Role of ESD in advancing SDGs 6, 7, 9, 11 & 17” başlıklı dokümanda yayımlandı.

Kitapçıkta yer alan çalışmalar arasında, Mavi Bayrak Programı kapsamında TÜRÇEV koordinasyonunda yürütülen Marine Litter Watch (Deniz Çöpleri İzleme) Programı da bulunmaktadır. Avrupa Çevre Ajansı tarafından geliştirilen bu vatandaş bilimi uygulaması, Türkiye’de Akdeniz, Ege ve Marmara kıyılarında seçilen plajlarda uygulanmaktadır. Program kapsamında gönüllüler, uzmanlar, yerel yönetimler ve diğer paydaşların katılımıyla yılda dört kez deniz çöpü izleme ve kıyı temizliği çalışmaları gerçekleştirilmekte; toplanan atıklar uluslararası standartlara uygun şekilde sınıflandırılarak kayıt altına alınmaktadır. Elde edilen veriler Avrupa Çevre Ajansı sistemine aktarılmakta ve deniz kirliliğinin boyutunun, kaynaklarının ve zamansal değişiminin değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır.

Ekim 2020’den bu yana 25 plajda yürütülen çalışmalarla 2.700’ün üzerinde gönüllü ve uzman programa katılım sağlamıştır. Marine Litter Watch Programı, kıyı temizliği faaliyetlerini yalnızca bir çevre etkinliği olmaktan çıkarıp bilimsel veri üreten sürdürülebilir bir izleme çalışmasına dönüştürmektedir. Aynı zamanda belediyeler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör temsilcileri, eğitim kurumları ve gönüllüler arasında güçlü bir iş birliği modeli oluşturarak çevresel farkındalığın artırılmasına, sürdürülebilir kıyı yönetiminin desteklenmesine ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda somut katkılar sunulmasına yardımcı olmaktadır.

TÜRÇEV’in programları kapsamında yürütülen çalışmalar, kitapçıkta 181–211. sayfalar arasında yer almaktadır.

UNECE tarafından yayımlanan bu kitapçık, sürdürülebilir kalkınma için eğitimin; bireylerin, kurumların ve toplulukların sürdürülebilir yaşam biçimleri geliştirmesindeki rolünü görünür kılmayı amaçlamaktadır. Kitapçıkta yer alan örnekler, farklı ülkelerde ve farklı ölçeklerde yürütülen uygulamaların SKA’ların hayata geçirilmesine nasıl katkı sunduğunu göstermektedir.

TÜRÇEV’in kitapçıkta yer alan çalışmaları; çevre eğitimi, sürdürülebilir yaşam kültürü, gençlerin çevre konularına aktif katılımı, yerel iş birlikleri, okul temelli uygulamalar ve toplumda çevre bilincinin yaygınlaştırılması gibi alanlarda yürütülen örnek uygulamaları kapsamaktadır. Bu yönüyle söz konusu çalışmalar, TÜRÇEV’in Türkiye’de uzun yıllardır yürüttüğü uluslararası çevre eğitim programlarının sürdürülebilir kalkınma hedeflerine sağladığı katkıyı uluslararası düzeyde görünür kılmıştır.

TÜRÇEV olarak, programlarımız kapsamında çevre eğitimi ve sürdürülebilirlik alanında yürütülen çalışmaların UNECE düzeyinde görünürlük kazanmasından büyük memnuniyet duyuyoruz. Bu önemli süreçte çalışmaların hazırlanmasına, uygulanmasına ve derlenmesine katkı sunan tüm program koordinatörlerimize, okullarımıza, öğretmenlerimize, öğrencilerimize, yerel yönetimlerimize ve paydaşlarımıza teşekkür ederiz.

 

Kitapçığın yer aldığı UNECE sayfasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:

https://unece.org/environment/documents/2026/06/informal-documents/item-3c-2026-compendium-esd-stories-role-esd

 

“Compendium of ESD Stories” dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:

https://unece.org/sites/default/files/2026-06/Item_3_ESD_STORIES_UNECE_2026.pdf